Labarrak gurutzez beteta daude

Kostaldeak labarrez beteta daude, eta badirudi istorio triste gehiegi gordetzen dituztela.

Haien harrien artean gurutzeak, hilarriak, epitafioak, argazkiak, lore-sortak... agertzen dira. Itsasoaren aurrean maite zuten norbait galdu zutenek han jarritako omenaldi txikiak. Harri batean grabatutako izenak, denborak ezaba ez ditzan. Haizeak astintzen dituen loreak, eta norbaitek berriro bere tokian jartzen dituenak, lekura itzultzen den bakoitzean.

Gertaera triste bat gurutze bakoitzaren atzean, pertsona bat dagoelako. Aita bat, anaia bat, seme bat, lagun bat. Egun batean etxetik atera eta itzuli ez zen norbait.

Askorentzat, arrantza kirola da. Beste batzuentzat bizimodua. Eta beste askorentzat zaletasuna, itsasoaren aurrean ordu batzuk emateko modua, harrapaketa pazientziaz itxaroten duten bitartean. Baina guztientzat, amildegi baten ertzean egiten denean, inoiz ahaztu behar ez den arriskua dago. Itsasoa bera da guztiontzat eta itsasoak ez ditu zaletasunak ulertzen. Itsasoa ederra izan daiteke eta, aldi berean, traidorea.

Arrantza ere itxarotea da, uraren mugimendua behatzea, haizea ezagutzea, olatuak interpretatzea; eta amildegi baten ertzetik arrantzan egiten denean, paisaiaren edertasunak ahaztarazi egin diezaguke akats bat garestiegi ordain daitekeen leku batean gaudela.

Batzuetan estropezu bat besterik ez da behar, labainaldi bat, harri busti bat tranpa bihur daiteke, espero ez den unean iristen den olatu bat, edo beste olatu bat espero baino urrunago irits daiteke, bertigo-une bat, zorabio bat, distrakzio-une bat, edo, besterik gabe, zorte txarra.

Eta oinak amildegiaren ertzetik gertuegi daudenean, akats txiki bat zerbait konponezin bihur daiteke. Eta egun lasaia izateko hasi dena tragedia bihur daiteke. Ondoren, isiltasuna geratzen da.

Itsasoa aurrera eta atzera doa. Olatuak haitzen kontra jotzen jarraitzen dute. Haizeak amildegiak zeharkatzen jarraitzen du. Egunek aurrera egiten dute, ezer gertatu izan ez balitz bezala. Baina geratzen direnentzat, ezer ez da berriro berdina izango.

Heriotzak bizitza batekin amaitzen duelako, baina ez duelako hura maite zutenen mina amaitzen. Geratzen direnek gogoratu egiten dute. Goiz hura gogoratzen dute. Egun hura. Ordu hura. Leku hura. Eta askotan zortea madarikatzen dute.

Beste egun batean joan izan balitz…

Beste leku bat aukeratu izan balu…

Minutu batzuk gehiago itxaron izan balu…

Harri hura bustita egon izan ez balitz…

Olatu hura iritsi izan ez balitz…

Erantzunik ez duten galderak dira, eta, hala ere, bizitza osoan zehar lagun gaitzakete. Agian horregatik daude amildegiak hainbeste gurutzez beteta. Ez bakarrik hil zirenak gogoratzeko, baizik eta hemen jarraitzen dugunoi gogorarazteko izen bakoitzaren atzean istorio bat, familia bat eta hutsune bat daudela.

Loreak zimeldu egiten dira. Hilarriak urteak pilatzen dituzte. Gurutzeek euria, haizea eta itsas gatzaren eragina jasaten dute. Baina norbait leku hartara itzultzen den bitartean, norbaitek lore bat jartzen duen bitartean, norbaitek izen hura ahoskatzen duen bitartean, pertsona hura gure artean egongo da, nolabait, oraindik.

Itsasoaren aurrean, naturak beti abisatzen ez duela ulertzen dugu. Edertasunak ere arriskua ezkutatu dezakeela. Eta amildegi baten ertzean, zeruaren eta uraren artean, edozein egun eta tragedia baten arteko distantzia urrats bakarrekoa izan daitekeela.

Horregatik, agian, komeni da une batez gelditzea. Itsasoari begiratzea. Izenak irakurtzea. Eta kostaldean aurkitzen dugun gurutze bakoitza gurutze bat besterik ez dela ez ahaztea. Ez dakigu nor izan zen pertsona hura. Baina norbaitek ezagutu zuen. Norbaitek maite izan zuen. Norbaitek oraindik faltan botatzen du. 

Itsasoaren aurrean, gozatu; amildegiaren aurrean, errespetatu. 

Itsasoaren aurrean, pazientzia bertutea da; amildegiaren aurrean, zuhurtzia betebeharra.

Arrantzak zerbait irakasten digu, bizitzak ere badakiena: dena ez dago gure esku.

Ez ahaztu inoiz itsasoak ausartak nahi dituela.